W sobotę o 20:45 zaczyna się mecz. Piłkarz wychodzi z tunelu, wita się z rywalami i przez następne półtorej godziny próbuje wykonać swoją pracę najlepiej, jak potrafi. Jeśli zagra dobrze, w niedzielę będzie bohaterem sportowych serwisów. Jeśli zawali krycie przy decydującej bramce, przez kilka dni może czytać o swoim błędzie.
Kibice widzą go przede wszystkim wtedy, gdy wychodzi na boisko. Czasami jeszcze na konferencji prasowej, podczas treningu pokazywanego przez klubowe media albo na zdjęciach z wakacji. Reszta tygodnia pozostaje gdzieś poza kadrem.
To sprzyja pewnemu wyobrażeniu o życiu zawodowego, młodego piłkarza. Dwie godziny treningu, dobry obiad, trochę odpoczynku i sporo wolnego czasu. W przypadku największych gwiazd dochodzą do tego luksusowe samochody, wielkie domy i podróże prywatnymi odrzutowcami.
Taki obraz ma niewiele wspólnego z codziennością większości zawodników. Profesjonalna piłka wymaga znacznie więcej niż regularnego kopania futbolówki. W klubach dużą część tygodnia zajmują przygotowanie fizyczne, zajęcia taktyczne, regeneracja, analiza wideo i zabiegi medyczne. Trzeba też znaleźć czas na zwykłe życie: rodzinę, zakupy, załatwianie spraw czy wychowywanie dzieci.
Najważniejsza różnica w porównaniu z pracą wykonywaną od poniedziałku do piątku polega na czymś innym. Piłkarz musi być gotowy na największy wysiłek właśnie wtedy, gdy większość ludzi zaczyna weekend.
O której piłkarz wstaje i kiedy jedzie na trening?
Nie ma jednego planu dnia obowiązującego wszystkich zawodowych piłkarzy. Inaczej funkcjonuje zawodnik Realu Madryt, inaczej piłkarz klubu Ekstraklasy, a jeszcze inaczej ktoś grający w niższej lidze, gdzie zaplecze medyczne i organizacyjne bywa znacznie skromniejsze.
Godziny treningów zależą również od kalendarza. Jeżeli drużyna rozgrywa jeden mecz tygodniowo, sztab ma więcej czasu na pracę nad kondycją i taktyką. Przy dwóch spotkaniach w ciągu siedmiu dni większa część przygotowań sprowadza się do regeneracji oraz utrzymywania gotowości meczowej.
Wyobraźmy sobie typowy dzień zawodnika klubu posiadającego dobrze rozwinięte centrum treningowe.
Piłkarz przyjeżdża do ośrodka rano, na przykład między ósmą a dziewiątą. W niektórych klubach może zjeść tam śniadanie. Przed wyjściem na boisko spotyka się ze sztabem, zgłasza ewentualne dolegliwości i przygotowuje do zajęć.
Część zawodników korzysta z pomocy fizjoterapeuty jeszcze przed treningiem. Ktoś ma problem ze sztywnością mięśni, ktoś inny wraca po lekkim urazie i potrzebuje indywidualnej rozgrzewki.
Później rozpoczynają się właściwe zajęcia. Trening na murawie może trwać około godziny lub półtorej, ale nie oznacza to, że cały dzień pracy kończy się po dziewięćdziesięciu minutach. Zawodnika czekają jeszcze ćwiczenia na siłowni, odprawa, zabiegi, posiłek albo dodatkowa praca indywidualna.
W praktyce pobyt w ośrodku może zająć kilka godzin. Ten przykładowy plan nie jest sztywnym rozkładem dnia żadnego konkretnego klubu. Warto o tym pamiętać, bo filmy pokazujące codzienność gwiazd często sprawiają wrażenie, że każdy zawodnik ma identyczną rutynę.
Co robią piłkarze na treningach? Znacznie więcej niż strzelanie do bramki
Kiedy klub publikuje zdjęcia z treningu, najczęściej widzimy zawodników rozgrywających małe gierki, ćwiczących podania albo wykonujących efektowne strzały.
To dobrze wygląda na filmach. W rzeczywistości trener musi zaplanować zajęcia tak, żeby zespół rozwijał odpowiednie umiejętności, a jednocześnie nie był nadmiernie zmęczony przed meczem.
W profesjonalnym futbolu istotne są choćby krótkie sprinty i umiejętność ich powtarzania.
Według przeglądu badań opublikowanego w 2025 roku zawodnicy z pola na wysokim poziomie potrafią pokonywać podczas spotkania około 10–12 kilometrów. Znaczna część tego dystansu przypada na poruszanie się z niższą intensywnością, ale decydujące akcje wymagają dynamicznych przyspieszeń, gwałtownego hamowania i zmiany kierunku biegu.
Zawodnik musi więc być przygotowany na różne rodzaje wysiłku. Podczas jednych zajęć trener skupia się na grze pod presją i szybkim podawaniu piłki. Innym razem pracuje nad ustawieniem obrońców, pressingiem albo sposobem wyprowadzania kontrataków.
Są również treningi, podczas których drużyna ćwiczy bardzo konkretne sytuacje. Na przykład zachowanie po stracie piłki na połowie przeciwnika albo ustawienie podczas rzutów rożnych.
Dla kibica może to wyglądać monotonnie. Kilkanaście powtórzeń podobnej akcji, poprawka ze strony szkoleniowca, ponowne ustawienie i jeszcze jedna próba.
Ale właśnie te powtórzenia pozwalają zawodnikom później reagować szybciej w meczu.
Jeśli obrońca w odpowiednim momencie przesuwa się kilka metrów w bok, może zamknąć rywalowi drogę do podania. Gdy pomocnik zna zachowanie kolegi, potrafi zagrać do niego piłkę niemal bez patrzenia.
Takie szczegóły rzadko trafiają do skrótów spotkań. Trenerzy poświęcają im jednak sporo uwagi.
Dlaczego piłkarze noszą na treningach czarne kamizelki?
Na zdjęciach z klubowych ośrodków często widać zawodników ubranych w charakterystyczne, obcisłe kamizelki. Niektórzy kibice żartują, że wyglądają jak element stroju pływackiego.
W rzeczywistości służą one do umieszczania niewielkich urządzeń monitorujących wysiłek.
W wielu klubach wykorzystuje się systemy GPS lub inne technologie lokalizacyjne, które pozwalają analizować poruszanie się zawodników podczas treningu.
Mierzy się między innymi przebyty dystans, prędkość biegu, liczbę przyspieszeń i gwałtownych wyhamowań.
Już w 2017 roku Premier League publikowała materiały pokazujące, jak analitycy Crystal Palace wykorzystują takie dane do oceny obciążeń treningowych.
Po co zbierać tyle informacji? Załóżmy, że dwóch zawodników wykonuje te same ćwiczenia. Jeden w ostatnim meczu rozegrał pełne dziewięćdziesiąt minut, drugi wszedł na boisko dopiero w końcówce. Ich organizmy nie są w takiej samej sytuacji.
Sztab może więc dostosować obciążenia do indywidualnych potrzeb. Zdarza się, że piłkarz wygląda na boisku całkiem dobrze, ale dane z ostatnich dni wskazują, że wykonywał wyjątkowo dużo intensywnych biegów. Wtedy trener przygotowania fizycznego może zaproponować zmniejszenie obciążenia.
Takie urządzenia nie są jednak magicznym sposobem przewidywania kontuzji. Dostarczają informacji, które trzeba interpretować razem z oceną medyczną, samopoczuciem zawodnika i wymaganiami kolejnych spotkań. Człowiek nadal pozostaje ważniejszy od wykresu.
Siłownia nie służy wyłącznie budowaniu mięśni
Zdarza się, że kibice oceniają przygotowanie fizyczne piłkarza po wyglądzie jego sylwetki. Jeżeli zawodnik ma wyraźnie rozbudowane mięśnie, uznaje się go za silnego i dobrze przygotowanego. Jeśli jest szczupły, pojawiają się komentarze, że powinien więcej czasu spędzać na siłowni.
Tyle że w futbolu nie chodzi o wygląd kulturysty. Zawodnik musi być wystarczająco silny, żeby radzić sobie w pojedynkach, ale jednocześnie potrzebuje szybkości, mobilności i zdolności do wielokrotnego powtarzania wysiłku.
Dlatego ćwiczenia siłowe dobiera się do wymagań pozycji i indywidualnych potrzeb piłkarza.
Innego rodzaju pracy może wymagać środkowy obrońca, który często walczy o górne piłki, a innego drobny skrzydłowy opierający swoją grę na szybkim przyspieszeniu.
Dużo uwagi poświęca się mięśniom nóg i tułowia, stabilizacji oraz kontroli ruchu. Ćwiczenia mogą obejmować przysiady, pracę na jednej nodze, skoki, ruchy wzmacniające mięśnie tylnej części uda i wiele innych elementów.
Nie każdy zawodnik wykonuje je w tej samej kolejności czy z takim samym obciążeniem. Dodatkowo plan siłowy trzeba pogodzić z kalendarzem meczowym.
Ciężki trening nóg na dzień przed ważnym spotkaniem nie byłby rozsądnym pomysłem. Właśnie dlatego specjaliści od przygotowania fizycznego planują tygodniowe obciążenia zależnie od tego, kiedy drużyna gra.
Poniedziałek po meczu może być ważniejszy niż ciężki trening
Wyobraźmy sobie, że zawodnik w niedzielę rozegrał dziewięćdziesiąt minut. Dużo biegał, kilka razy mocno zderzył się z przeciwnikiem, a w końcówce musiał jeszcze wykonać długi sprint.
Następnego ranka może czuć zmęczenie, sztywność mięśni albo drobne dolegliwości. Czy powinien od razu wrócić do intensywnego treningu? Niekoniecznie.
Badania dotyczące sportów zespołowych pokazują, że przywrócenie pełnej gotowości po meczu nie zawsze następuje w ciągu doby. W przeglądzie systematycznym opublikowanym w BMJ Open Sport & Exercise Medicine wskazano, że niektóre parametry sprawności mogą potrzebować co najmniej 48 godzin na powrót, a procesy związane z regeneracją mięśni mogą utrzymywać się przez 72 godziny lub dłużej.
To nie oznacza, że każdy piłkarz musi odpoczywać dokładnie trzy dni. Wpływ mają intensywność spotkania, historia urazów, wiek i wiele innych czynników.
W klubach stosuje się różne metody regeneracji: lżejszy ruch, indywidualne ćwiczenia, pracę z fizjoterapeutą czy odpowiednie uzupełnienie płynów i energii.
Niektóre drużyny korzystają również z kąpieli w zimnej wodzie. Popularność tej metody nie oznacza jednak, że jest ona konieczna dla wszystkich ani że każdy jej deklarowany efekt został równie dobrze potwierdzony naukowo.
Ważny jest cały proces odzyskiwania gotowości, a nie jeden zabieg.
Co ciekawe, zawodnicy rezerwowi mogą mieć tego dnia zupełnie inny plan. Piłkarz, który w meczu przesiedział dziewięćdziesiąt minut na ławce, często potrzebuje dodatkowego wysiłku treningowego, żeby utrzymać odpowiednie przygotowanie fizyczne.
Dlatego podczas jednych zajęć część drużyny odpoczywa, a pozostali pracują intensywniej.
Dieta piłkarza. Czy naprawdę wszyscy jedzą ryż z kurczakiem?
W internecie można znaleźć niezliczone materiały przedstawiające „dietę profesjonalnego piłkarza”. Zwykle pojawiają się w nich podobne produkty: kurczak, ryż, warzywa, owsianka, owoce i odżywki białkowe.
Tyle że nie istnieje jeden idealny jadłospis dla wszystkich zawodników. W 2020 roku UEFA opublikowała stanowisko grupy ekspertów dotyczące żywienia w elitarnym futbolu. W opracowaniu podkreślono znaczenie dostosowywania posiłków do obciążeń treningowych, potrzeb zawodnika i kalendarza spotkań.
Zwrócono również uwagę na węglowodany, które odgrywają ważną rolę w zapewnianiu energii podczas wysiłku.
Piłkarz przygotowujący się do wymagającego meczu może potrzebować większej ilości węglowodanów niż zawodnik odpoczywający po lekkim treningu. Ważne są także białko, odpowiednia ilość tłuszczów, witaminy i minerały oraz nawodnienie.
Nie chodzi więc o jedzenie codziennie tych samych pięciu produktów. W dobrze zorganizowanych klubach zawodnicy mogą korzystać ze wsparcia dietetyków sportowych, a w ośrodkach treningowych często przygotowuje się posiłki odpowiadające ich potrzebom.
Oczywiście nie wszystkie drużyny mają takie możliwości. W niższych ligach piłkarz może sam organizować posiłki, robić zakupy i planować jedzenie wokół treningów. Nie każdy dysponuje własnym kucharzem ani szczegółowym jadłospisem.
Zresztą nawet wśród najlepszych zawodników występują duże różnice w podejściu do diety.
Jedni przywiązują dużą wagę do regularności i powtarzalności posiłków. Inni wolą bardziej elastyczne podejście, konsultowane ze specjalistami. Najważniejsze pozostaje to, czy sposób żywienia wspiera zdrowie i przygotowanie do wysiłku.
Sen. Najtańsza rzecz, której nie da się zastąpić drogim sprzętem
Zawodowy futbol rozwija się technologicznie w ogromnym tempie. Kluby kupują urządzenia do monitorowania treningu, korzystają z zaawansowanej diagnostyki i zatrudniają kolejnych specjalistów.
A jednak jednym z najważniejszych elementów regeneracji pozostaje coś bardzo zwyczajnego: sen. Tu zaczyna się problem.
Mecz rozgrywany późnym wieczorem może skończyć się około 23:00. Po ostatnim gwizdku piłkarz musi jeszcze zejść do szatni, porozmawiać ze sztabem, wziąć prysznic, zjeść posiłek i czasami udzielić wywiadu.
Jeżeli drużyna gra na wyjeździe, dochodzi podróż powrotna. Kiedy zawodnik wreszcie trafia do łóżka, może być już głęboko po północy. Jednocześnie po intensywnym wysiłku i silnych emocjach nie zawsze łatwo od razu zasnąć.
Badania potwierdzają, że noce po meczach bywają problematyczne. W obserwacji elitarnych piłkarek, której wyniki opublikowano w 2021 roku, stwierdzono, że w noc po spotkaniu zawodniczki spały średnio o około 55 minut krócej niż poprzedniej nocy. Wynik dotyczył konkretnej badanej grupy, a nie wszystkich piłkarzy.
Dla sztabów szkoleniowych to ważna informacja. Zawodnik może opuścić boisko bez kontuzji, ale jeśli śpi zbyt krótko, jego regeneracja i samopoczucie mogą na tym ucierpieć.
Dlatego odpowiednia ilość snu, regularność godzin odpoczynku i ograniczanie zakłóceń są istotną częścią przygotowania do kolejnego spotkania.
To również tłumaczy, dlaczego po nocnych meczach nie zawsze da się po prostu zarządzić treningu o ósmej rano i oczekiwać od wszystkich pełnej gotowości.
Dzień przed meczem. Trener nie chce już nikogo zamęczyć
Przygotowania do spotkania wyglądają inaczej niż treningi prowadzone na kilka dni przed nim.
Jeżeli drużyna ma grać w sobotę, piątkowe zajęcia zwykle nie są momentem na najcięższą pracę fizyczną całego tygodnia.
Sztab chce, żeby zawodnicy byli odpowiednio pobudzeni i gotowi do wysiłku, ale nie nadmiernie zmęczeni. Dlatego trening może być krótszy i skupiać się na szczegółach.
Zawodnicy ćwiczą ustawienie przy stałych fragmentach gry, zachowanie podczas pressingu albo sposoby wykorzystania słabości najbliższego przeciwnika. Trener przypomina najważniejsze zadania taktyczne.
Do tego dochodzi odprawa. W zależności od klubu piłkarze mogą oglądać fragmenty wcześniejszych meczów rywala, analizować jego zachowania w obronie i poznawać charakterystyczne schematy rozegrania piłki.
Na przykład boczny obrońca może dowiedzieć się, że skrzydłowy przeciwnik wyjątkowo często schodzi do środka na lepszą nogę. Środkowy pomocnik zobaczy, jak drużyna rywala ustawia się podczas wyprowadzania piłki od własnego bramkarza.
To pozornie drobne informacje, ale w meczu potrafią decydować o tym, kto szybciej podejmie właściwą decyzję.
Zawodnicy nie muszą zapamiętywać całej historii każdego przeciwnika. Chodzi raczej o kilka rzeczy, które pomogą im skutecznie wykonać plan zespołu.
Niektórzy piłkarze dodatkowo oglądają nagrania indywidualnie. Inni wolą po odprawie odpocząć i nie zajmować głowy kolejnymi analizami. Sposób przygotowania mentalnego również jest sprawą indywidualną.
Dzień meczowy nie wygląda jak zwykły dzień pracy
Dla zawodnika spotkanie o 15:00 i mecz zaczynający się o 21:00 oznaczają dwa różne plany dnia.
Przy wcześniejszym terminie przygotowania rozpoczynają się już rano. Późny wieczorny mecz wymaga z kolei rozłożenia posiłków i odpoczynku na większą część dnia. Szczególnie ważne jest jedzenie przed pierwszym gwizdkiem.
Eksperci UEFA zalecają, by posiłek przedmeczowy był bogaty w węglowodany, dobrze tolerowany przez zawodnika i spożywany odpowiednio wcześnie przed wysiłkiem. W praktyce często mowa o około trzech–czterech godzinach przed rozpoczęciem spotkania.
Później przychodzi czas na przygotowanie sprzętu, rozmowy ze sztabem, dojazd na stadion i rozgrzewkę. Każdy piłkarz ma trochę inne przyzwyczajenia.
Niektórzy słuchają muzyki. Inni rozmawiają z kolegami, oglądają krótkie nagrania albo wolą spędzić kilka minut w spokoju. Przedmeczowe rytuały bywają bardzo osobiste.
Największe napięcie pojawia się jednak zwykle wtedy, kiedy zawodnik zaczyna myśleć o zadaniach, które czekają go na boisku.
Obrońca wie, że będzie musiał pilnować szybkiego napastnika. Bramkarz zdaje sobie sprawę, że jeden błąd może kosztować zespół punkty. Rezerwowy zastanawia się, czy dostanie szansę gry.
Widz oglądający transmisję często ocenia piłkarza na podstawie kilku akcji. Sam zawodnik może przygotowywać się do tych dziewięćdziesięciu minut przez cały tydzień.
Podróże. Ta część pracy nie wygląda dobrze na Instagramie
Dla kibica wyjazd na mecz do innego kraju może brzmieć ekscytująco. Lot samolotem, hotel i możliwość zobaczenia kolejnego miasta.
Z perspektywy piłkarza takie podróże często oznaczają przede wszystkim zmianę rytmu dnia.
Drużyna jedzie na lotnisko, przechodzi przez odprawy, dociera do hotelu, a następnego dnia przygotowuje się do spotkania. Po meczu zawodnicy nierzadko wracają od razu do domu albo lecą bezpośrednio na kolejne zgrupowanie.
Turystycznego zwiedzania może nie być w tym planie wcale. Szczególnie wymagający kalendarz mają piłkarze regularnie występujący zarówno w klubach, jak i reprezentacjach narodowych.
Dobrym przykładem są zawodnicy z Ameryki Południowej grający na co dzień w Europie. W trakcie przerw reprezentacyjnych potrafią pokonywać tysiące kilometrów, zmieniać strefy czasowe i wracać do klubów z niewielką ilością czasu na odpoczynek.
W raporcie FIFPRO dotyczącym sezonu 2024/25 wskazano, że Enzo Fernández odbył 29 podróży obejmujących łącznie około 149 tysięcy kilometrów i 195 godzin przemieszczania się.
Takie liczby robią wrażenie, ale nie należy traktować ich jako typowych dla każdego zawodowego piłkarza. Dotyczą gracza funkcjonującego na najwyższym poziomie międzynarodowego futbolu.
Zmiana stref czasowych może dodatkowo zakłócać sen i regenerację. Dlatego kluby oraz reprezentacje próbują planować podróże tak, żeby ograniczyć ich negatywny wpływ. Nie zawsze jest to możliwe, szczególnie przy napiętych terminach spotkań.
Kibice widzą zawodnika, który wraca z reprezentacji i w weekend gra kolejny mecz. Rzadziej zastanawiają się, ile czasu spędził w samolocie kilka dni wcześniej.
Piłkarz ma wolne popołudnie. Czy naprawdę może robić, co chce?
Zawodnik kończy zajęcia w klubie i wraca do domu. Teoretycznie reszta dnia należy do niego.
Może spotkać się z rodziną, wyjść do restauracji, obejrzeć film albo zająć się czymś zupełnie niezwiązanym z piłką.
Nie oznacza to jednak, że decyzje podejmowane po treningu nie mają znaczenia dla jego pracy.
Jeżeli następnego dnia czekają go intensywne zajęcia, późne pójście spać albo nadmierne spożycie alkoholu mogą wpłynąć na przygotowanie do wysiłku. Profesjonalny zawodnik musi brać to pod uwagę, nawet kiedy nie przebywa w klubowym ośrodku. Nie wszystkie drużyny narzucają takie same ograniczenia.
Część kwestii określają regulaminy klubowe, kontrakty i zalecenia sztabu. Inne pozostają sprawą indywidualnej odpowiedzialności.
Właśnie dlatego doświadczeni piłkarze często podkreślają znaczenie codziennych nawyków. Nie chodzi tylko o jeden wyjątkowo dobry trening. Regularne dbanie o sen, jedzenie i regenerację może mieć znaczenie przez cały sezon.
Jednocześnie warto zachować rozsądek. Profesjonalny piłkarz nie powinien być traktowany jak człowiek pozbawiony życia prywatnego. Ma prawo do odpoczynku, własnych zainteresowań, relacji i czasu z bliskimi.
UEFA w materiałach dotyczących zdrowia psychicznego zawodników zwraca uwagę na potrzebę znalezienia równowagi oraz umiejętności odłączenia się od piłkarskich obowiązków.
Nie każdy problem da się rozwiązać kolejną godziną treningu.
Presja nie znika wraz z ostatnim gwizdkiem
Życie zawodowego piłkarza może wyglądać atrakcyjnie z zewnątrz, ale trudno pominąć presję towarzyszącą regularnej rywalizacji. Wystarczy słabszy mecz, żeby zawodnik stał się przedmiotem krytyki.
Kibice komentują jego decyzje, dziennikarze oceniają występ, a trener musi zdecydować, czy nadal zasługuje na miejsce w składzie.
W przypadku największych gwiazd dochodzą media społecznościowe. Jeden nieudany rzut karny potrafi wywołać falę komentarzy, z których część wykracza daleko poza zwykłą sportową krytykę.
Piłkarz może po meczu wrócić do domu, ale nie zawsze łatwo odciąć się od tego, co wydarzyło się na stadionie. Podobne problemy dotyczą jednak również zawodników z mniej znanych klubów.
Ktoś walczy o przedłużenie kontraktu. Ktoś inny właśnie stracił miejsce w podstawowym składzie i zastanawia się, czy będzie musiał zmienić pracodawcę. Są piłkarze, którzy muszą przeprowadzać się co kilka sezonów, czasami do zupełnie obcego kraju. Takie sytuacje wpływają również na rodziny.
Nieprzypadkowo FIFPRO i organizacje zrzeszające zawodników coraz więcej uwagi poświęcają zdrowiu psychicznemu, warunkom pracy i wsparciu poza boiskiem.
Odpowiednio przygotowany fizycznie piłkarz nadal może zmagać się z problemami, których nie widać podczas transmisji.
Nie każdy zawodowy piłkarz żyje jak milioner
To jedno z najważniejszych rozróżnień, o których łatwo zapomnieć. Kiedy mówi się o zarobkach piłkarzy, do wyobraźni najmocniej przemawiają kontrakty gwiazd występujących w największych europejskich klubach. Kwoty bywają ogromne, a ich życie rzeczywiście może wyglądać zupełnie inaczej niż codzienność przeciętnego pracownika.
Ale profesjonalny futbol jest znacznie większy niż kilkadziesiąt najbogatszych drużyn.
Na niższych poziomach rozgrywkowych zarobki bywają nieporównywalnie mniejsze. Kontrakty mogą być krótkie, a infrastruktura klubowa skromna. Nie każdy zawodnik ma zapewnione posiłki, transport czy stałą pomoc rozbudowanego sztabu medycznego.
Jeszcze bardziej wyraźnie pokazują to badania dotyczące kobiecego futbolu.
W 2024 roku FIFPRO opublikowała wyniki ankiety przeprowadzonej wśród 736 zawodniczek z dwunastu krajów na sześciu kontynentach.
27 procent uczestniczek badania miało dodatkową pracę, a ponad połowa otrzymywała z gry w piłkę mniej niż 5 tysięcy dolarów rocznie.
Nie jest to obraz całego światowego futbolu kobiet. Badanie dotyczyło określonej grupy i obejmowało zawodniczki funkcjonujące w różnych warunkach zatrudnienia. Pokazuje jednak, jak bardzo rzeczywistość może odbiegać od wizerunku znanego z transmisji najbardziej prestiżowych rozgrywek.
Dla części piłkarzy i piłkarek profesjonalne podejście oznacza więc konieczność pogodzenia sportu z innymi obowiązkami zawodowymi.
Trudno porównywać taki dzień z planem gwiazdy dysponującej własnym kucharzem, fizjoterapeutą i rozbudowanym zapleczem treningowym.
Obie osoby mogą traktować futbol bardzo poważnie. Ich możliwości są jednak zupełnie inne.
Dwa mecze w tygodniu zmieniają wszystko
W teorii dobrze zaplanowany tydzień powinien zapewniać czas na trening, odpoczynek i przygotowanie do kolejnego spotkania.
W praktyce kalendarz często na to nie pozwala. Klub gra w niedzielę wieczorem, w środę występuje w europejskich pucharach, a w sobotę czeka go kolejny mecz ligowy.
Pomiędzy spotkaniami trzeba podróżować, regenerować się i przygotowywać taktycznie do nowych rywali.
Na intensywne budowanie kondycji pozostaje wtedy niewiele miejsca. Z tego powodu kalendarz rozgrywek od kilku lat jest przedmiotem coraz większych dyskusji.
W raporcie opublikowanym w 2025 roku FIFPRO zwróciła uwagę na przeciążenia części zawodników rywalizujących w najbardziej wymagających rozgrywkach. Organizacja wskazywała między innymi problemy związane z krótkimi okresami regeneracji, częstymi podróżami i rosnącą liczbą spotkań.
Nie oznacza to, że każdy piłkarz gra zbyt dużo. Na drugim końcu skali znajdują się zawodnicy, którzy regularnie siedzą na ławce rezerwowych i mają problem ze zdobywaniem minut. Ich wyzwaniem może być utrzymanie formy meczowej przy ograniczonej liczbie występów.
W jednej szatni mogą więc spotkać się dwie osoby o zupełnie innych potrzebach. Jedna marzy o kilku dniach odpoczynku. Druga chciałaby wreszcie zagrać pełne dziewięćdziesiąt minut.
A co piłkarz robi na urlopie?
Po zakończeniu sezonu przychodzi czas na odpoczynek. Przynajmniej dla tych, którzy nie mają jeszcze obowiązków reprezentacyjnych.
Długość przerwy zależy od kalendarza rozgrywek, wyników drużyny oraz terminów zgrupowań i turniejów międzynarodowych.
Nie zawsze jest to długi urlop. Zawodnik występujący w finałach mistrzostw Europy, świata czy innych dużych turniejów może rozpocząć wakacje znacznie później niż jego klubowi koledzy.
Podczas przerwy piłkarze odpoczywają, podróżują i spędzają czas z rodziną. Często otrzymują również indywidualne zalecenia dotyczące aktywności fizycznej, dzięki którym łatwiej przygotować się do powrotu na treningi. Nie znaczy to, że każdy codziennie biega kilkanaście kilometrów po plaży.
Odpoczynek ma pozwolić organizmowi odzyskać siły po długim sezonie. Jednocześnie całkowite porzucenie aktywności na wiele tygodni mogłoby utrudnić wejście w przygotowania do następnych rozgrywek. Dlatego plan zależy od zawodnika, długości urlopu i wymagań klubu.
Wraz z rozpoczęciem okresu przygotowawczego znów pojawiają się testy, siłownia, treningi i mecze kontrolne. I kolejny sezon zaczyna się od początku.
Piłkarzem jest się także wtedy, kiedy nie ma meczu
Najbardziej widowiskowa część zawodu piłkarza trwa dziewięćdziesiąt minut. To wtedy kibice widzą dryblingi, bramki i interwencje bramkarzy.
Ale o tym, jak zawodnik zaprezentuje się w weekend, często decydują rzeczy znacznie mniej efektowne.
Czy dobrze przespał noc po poprzednim spotkaniu? Czy zdążył odzyskać siły? Czy rozumie zadania, które powierzył mu trener? Jak reaguje na kontuzje, niepowodzenia i długie podróże?
Największe kluby potrafią zatrudniać całe zespoły specjalistów, żeby pomagać piłkarzom w takich sprawach. Na niższych poziomach zawodnicy muszą organizować znacznie więcej rzeczy samodzielnie.
W obu przypadkach mecz jest tylko fragmentem pracy. Zdarza się, że zawodnik kończy trening przed południem i ma później kilka godzin wolnego. Może nawet pojechać na obiad z rodziną albo odebrać dzieci ze szkoły. Takie dni rzeczywiście się zdarzają i nie ma sensu udawać, że życie każdego piłkarza to nieustanna harówka.
Jednak kiedy nadchodzi kolejny mecz, wszystkie wcześniejsze przygotowania zostają poddane próbie.
Kibice oceniają wtedy podanie, strzał albo zachowanie w defensywie. Zawodnik doskonale wie, ile pracy wykonał wcześniej, żeby znaleźć się w odpowiednim miejscu i odpowiednim momencie.
A po ostatnim gwizdku, niezależnie od wyniku, zaczyna przygotowywać się do następnego spotkania.
